३२ पटक पढिएको
नारी बाटिका
बिबियु,नारी वाटिका डट्कम
धादिङ -२८ असोज ।
शारदीय नवरात्रको चौथो दिन आज आश्विन शुक्ल चतुर्थीका अवसरमा देशभरका दसैँघर, पूजाकोठा र शक्तिपीठहरूमा नवदुर्गा मध्येकी चौथो स्वरूप कुष्माण्डा देवीको विधिपूर्वक पूजा आराधना गरिँदैछ।
पौराणिक मान्यता अनुसार सृष्टिको रचना हुनुअघि चारैतिर अन्धकार छाएको अवस्था थियो । सो बखत यिनै कुष्माण्डा देवीले आफ्नो शरिरको शक्तिले ब्रह्माण्डको रचना गरेकी थिइन् ।
नामको अर्थ हो: आफ्नो ‘कुष्माण्ड’ उष्णता ऊर्जा वा त्रिविध ताप) द्वारा ब्रह्माण्ड उत्पन्न गरेकाले उहाँलाई कुष्माण्डा देवी भनिएको हो।
बासस्थान: ष्णता र शीतलतालाई सन्तुलनमा राख्न सक्ने यी देवीको बास सूर्यमण्डलभित्र रहेको धार्मिक विश्वास रहेको छ।
धार्मिक पूजा विधि अनुसार नवरात्रको आज चौथो दिनमा पूजा कोठामा चण्डीपाठ, देवी स्तोत्र र मन्त्र उच्चारण गरी विधिपूर्वक पूजा गरिन्छ। यस दिन पूजा गर्नाले शुभता, ऊर्जा र आयु प्राप्त हुने विश्वास ।
बिबियु,नारी वाटिका डट्कम
धादिङ-२४ साउन ।
धादिङमा एक ईभी हाइस चालकको गाडी गुडि रहेकै क्रममा अचानक मृत्यु भएको छ ।
बा प्र ०१–००६६ ख ८६१६ नम्बरको ईभी हाइस चालक सिद्धलेक गाउँपालिका–३ निवासी ५० वर्षीय मीननारायण श्रेष्ठको शनिवार धादिङबेसीबाट चैलिङ तर्फ रिजर्भका यात्रु लिएर जानेक्रममा मा पुगेर अचानक बेहोस भएका थिए ।
नेपाल बार एसोसिएसन धादिङको साधारण सभामा भाग लिन १८ जना कानुन व्यवसायीहरु सवार उक्त्त ईभीमा धादिङबेसीबाट बेनिघाट रोराङ गाउँपालिका–८ स्थित चैलिङ सामुदायिक होमस्टे तर्फ जाँदै गरेको अवस्थामा चालक श्रेष्ठको मृत्यु भएको हो ।
चैलिङ नजिक बिदाङ भन्ने स्थानमा पुगेपछि चालक श्रेष्ठले उक्त्त होमस्टे तर्फ जाने बाटो सोधेर करिव ५० मिटर अघि बढेपछि आफूलाई असहज महसुस गरी तत्काल आफुनो सवारी रोकेका थिए ।
अचानक गाडी रोकेपछी सोही गाडीमा सवार धादिङ वार एसोसिएसनका एक सहभागीले के भयो भनेर सोधेलगतै चालकको मुन्टो सिटबाट लत्रिएको र त्यसपछी सबै मिलेर चालकलाई सिटबाट बाहिर निकालेर स्थानीय स्वास्थ्य चौकीमा खवर गरी स्वास्थ्यकर्मी बोलाइएको थियो ।
त्यसपछी स्थानीय,वकिलहरु र स्वास्थ्यकर्मीले तत्कार्लै एम्बुलेन्स झिकाएर अस्पताल पुर्याएपनि डाक्टरले उनको मृत्यु भएको घोषणा गरिएको थियो । चालक श्रेक्ष्ठले आफ्नो ज्यान स्टेरिङ मै गुमाएर पनि १८ जना कानुन व्यवसायीहरुलाई बचाएर सकुशल गन्तव्यसम्म पुर्याउन सफल भए ।
चालकले समयमै सवारी नरोकेको भए सम्भावित ठूलो दुर्घटना हुन सक्ने लगभग निश्चित नै थियो । सवारी दुर्घटनामा हुने अवस्थाबाट बचाएर आफू परमधाम गएका चालक श्रेष्ठको मृत्युले उनलाई चिन्ने र बुझ्ने सबैमा गहिरो गुण लगाएर गएका छन् ।
सडकमा गुडिरहेको सवारीसाधनमा चालकलाई अचानक हृदयघात भएको र उनले आफ्नो जिवनको अन्तिम असहज परिस्थितिलाई नियन्त्रण गर्न नसकी ठूलो दुर्घटना हुन सक्ने जोखिमलाई पनि सहज बनाएर १८ जना कानुन व्यवसायीको ज्यान बचाएका हुन् ।
नारी वाटिका डट्कम
काठमाडौं -१२ साउन ।
२४ औं पटक धनगढीमा जारी आमरण अनशन बसेबा प्राडा. गोविन्द केसीले सरकारसँग ७ बुँदे सहमति भएसंगै आफ्नो अनशन तोडेका छन् । यस अघिदेखी नै चिकित्सा शिक्षा सुधारका लागी राज्यसंग माग राख्दै दशकौं पडक अनशन बसेर यस क्षेत्रमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीको लागी अभिभावत्व ग्रहण गर्दै आउनु भएको छ ।
साथै पछिल्लो पटक पनि विगतमा जस्तै गरी बस्नु भएको पानी पनि नखाई गरिएको अनसनमा सोमबार राति सरकारका वार्ता टोली र प्राडा. केसी पक्षबीचमा भएको ७ बुँदे सहमति पछि डा.केसीको अनशन तोडिएको हो।
आफ्नो व्यक्तिगत स्वार्थको लागी नभएर उहाँले चिकित्सा शिक्षा तथा स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारलगायत विभिन्न माग राखी २४औं पटक धनगढी गई सत्याग्रहमा बस्नु भएको थियो। अनशन लम्बिँदै जाँदा उहाँको स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि उपचारका लागि सेती प्रादेशिक अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो।
सरकार र डा.केसीबीच सहमति भई उहाँले औपचारिक रूपमा अनशन तोड्नु भएको हो । अब सरकारले डा.केसीबिचमा सार्वजनिक भएको सहमतिका बुँदाहरू कार्यान्वयनको प्रक्रिया अघि बढ्ने अपेक्षा हामी सबैले गरिएको छ । 
पोखरा -१८ असार ।
पत्रकार केशवराज पराजुलीको निधन भएको छ ।
२०४० देखि जनमत दैनिकका संस्थापक तथा सम्पादक पराजुलीको ९२ वर्षको उमेरमा गएराति पोखरा महानगरपालिका–३ नदीपुरस्थित उनको निजी निवासमा निधन भएको हो । उनको आज विहान सेती नदी किनार तुलसीघाटमा अन्त्येष्टि गरिएको छ ।
पराजुलीका विभिन्न पत्रपत्रिकामा खोजमूलक लेख रचना तथा थुप्रै कृतिहरु प्रकाशित भएका छन् ।पोखराको पत्रकारिता, शिक्षा र सामाजिक क्षेत्रमा उनको निकै योगदान रहेको पाईन्छ ।
अग्रज पत्रकार पराजुलीका एक छोरा र चार छोरी छन् । उनको निधनमा नेपाल पत्रकार महासंघ, कास्की शाखाले विज्ञप्ति मार्फत दुःख व्यक्त गरेको छ ।
नारी वाटिका संवाददाता
चितवन -७ असार ।
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापा रास्वपाको महाधिवेशनको उद्घाटन सत्रमा अतिथिको रुपमा चितवन पुग्नु भएको छ । सभापति थापाले रास्वपाको आजबाट सुरु भएको भएको पथम अधिवेशनलाई संवोधन गर्नका लागी रास्वपाको निमन्त्रणमा कार्यक्रम स्थल चितवन पुग्नु भएको हो ।
केही बेरअघि रास्वपाको महाधिवेशन स्थल (कार्यक्रम) हलमा शुभकामना सन्देश दिनका लागी पुग्नु भएका काँग्रेस सभपति थापाको आगमनमा रास्वपा कार्यकर्ताले हुटिङ गरेका थिए । चितवनमा उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्न उहाँ कार्यक्रम हलभित्र प्रवेश गरेलगत्तै रास्वपाका कार्यकर्ताहरूले चर्को स्वोरमा हुटिङ गरेका हुन् ।
उहाँलाई रास्वपाका प्रवक्ता मनिष झा, हरि ढकाल, महामन्त्री कवीन्द्र बुर्लाकोटीसहितका नेताले स्वागत गरेका थिए । सामाजिक सञ्जालमा शुभकामना दिएर थापा सम्बोधन गर्न चितवनस्थित कार्यक्रम स्थलमै उपस्थित हुनु भएको हो ।
नारी वाटिका संवाददाता
धादिङ -१७ चैत ।
नेपालको न्यायपालिकामा दोस्रो पटक महिलाले नेतृत्व गर्ने भएका छन् । बुधबारदेखि न्यायाधीश सपना प्रधान मल्लले कायममुकायम प्रधानन्यायाधीशको जिम्मेवारी पाउन लाग्नु भएको छ ।
प्रधानन्यायाधीश प्रकाशमानसिंह राउत आजैदेखि अवकाशमा जाने हुनु भएकोले मल्ललाई कायममुकायमको जिम्मेवारी दिन लागिएको हो ।
यसअघि निवर्तमान प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले नेपालको पहिलो प्रधानन्यायाधीशको जिम्मेवारी सम्हाल्नु भएको थियो । मुलुकको न्यायलयको मुख्य सर्वोच्च अदालतमा महिलाले नेतृत्व गर्न लागिएको यो दोस्रो पटक हो । सुशीला कार्की प्रधानन्यायाधीश भएको समयमा देशमा धेरै महिलाहरु उच्च पदमा बहाल रहने अवसर प्राप्त भएको थियो ।
२०८१ को असोजमा प्रधानन्यायाधीशमा नियुक्त हुनु भएका राउत करिब डेढ वर्ष उहाँले न्यायालयको नेतृत्व गर्नु भयो । उमेरहदका कारण उहाँ आजदेखी विदा हुनु भएको हो। संविधानिक अनुसार ६५ वर्ष पूरा भएपछी सर्वोच्चका न्यायाधीशहरु स्वतः अवकाशमा जानु पर्ने व्यवस्था छ ।
बिबियु,नारी वाटिका संवाददाता
धादिङ -१३ चैत।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)बाट अत्याधिक मत ल्याएर प्रतिनिधिसभामा प्रवेश गरेका बालेन शाहले मुलुको प्रधानपन्त्री बन्नुअघि नयाँ र्यापको भिडियो सार्वजनिक गरेका छन् । केही समयअघि स्वतन्त्र उम्मेद्वारमा काठमाडौ महानगरपालिकाको मेयर जितेर उनको कार्यकालमा महानगरभित्र निकै राम्रो काम गरेका कारण उनी निकै चर्चामा आएका व्यक्ति हुन् ।
शाह आज मिति २०८२ चैत्र १३ गतेका दिन उनी नेपालको इतिहासमै सबैभन्दा कान्छो (कम उमेर)को प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त हुने भएका छन् । शाहले प्रधानमन्त्रीको नियुक्ती लिनु अघिल्लो दिन र्याप गाएर सो को भिडियो सार्वजनिक गरेका हुन् । उनले आज (शुक्रबार) दिउँसो प्रधानमन्त्रीको शपथ लिँदै छन् । यसका लागी रास्वपाले हिँजै( बिहीबार) साँझ संसदीय दलको नेतामा चयन गरेको थियो ।
‘शाहको यस अडियो तथा भिडियोको जय महाँकाली’ बोलको र्यापमा उनी आफैले शब्द र संगीत पनि भरेका छन् । र्यापको भिडिओमा बालेनले चुनावी अभियानका क्रममा पूर्वदेखि पश्चिमसम्म गरेको भाषण, सभा र रोडसहित सोही अभियानका फुटेजहरु प्रयोग गरिएको छ ।
बिबियु,नारी वाटिका संवाददाता
धादिङ ६ चैत ।
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले पदबाट राजीनामा दिएपछी आज केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक बोलाएको छ । बैठक सुक्रबार दिउँसो १ बजे पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा हुने कार्यवाहक मुख्य सचिव कृष्णप्रसाद दुलालले जानकारी दिनु भयो।
बैठकमा सभापति थापाको राजीनामा पछिल्लो देशको राजनीतिक अवस्था, प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पार्टीको पराजयको विषयमा मुख्य छलफल हुने बताइएको छ।
सभापति थापाले निर्वाचनमा पार्टीले बेहोर्नु परेको हार निर्वाचनअघि र ,हालको समसामुहिकलगायतमा आफ्नो नैतिक जिम्मेवारी लिँदै उहाँले बुधबार उपसभापति शर्मालाई राजीनामा बुझाउनु भएको थियो ।
सभापतिले राजीनामा उपसभापतिलाई बुझाउनुपर्ने र उपसभापतिले केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकमा त्यसलाई प्रस्तुत गर्नुपर्ने व्यवस्था पार्टी विधानमा भए बमोजिम नै यस बैठक बोलाइएको हो भने बैठकको प्रारम्भमा सभापति थापाको राजीनामामाथि छलफल गरेर टुंगोमा पुगिने महामन्त्री प्रदीप पौडेलले जानकारी दिनु भयो।
सिङ्गो केन्द्रीय कार्यसमितिले सर्वसम्मतिबाट थापाको राजीनामा अस्वीकृत गर्ने सम्भावना देखिएको छ । तर निर्वाचनमा पार्टीले जुन लक्ष्यसहित चुनावी मैदानमा होमिएको थियो । तर त्यसविपरित आएको परिणामले सभापति थापाले आफ्नो नैतिक जिम्मेवारी रहेको महसुशका साथ राजिनामा दिनु भएकोले उहाँले आफ्नो राजीनामामा पार्टीले गरेको अस्वीकारलाई कसरी लिनु हुन्छ त्थो भने बैठकपछी भन्न सकिएला……
पार्टी र आफू स्वयंले निर्वाचनमा हार व्यहोरेपछि नै सभापति थापाले राजीनामा दिने मनस्थिति बनाउनु भएको थियो । उपसभापति शर्मासँग २५ फागुनमा भएको भेटमै थापाले राजीनामा दिने जानकारी दिनु भएको थियो । त्यसपछि शर्माले नै थापाको राजीनामा रोक्नु भएको थियो ।
पूर्वसभापति देउवा पक्षका केही नेताले भने चुनावमा अपेक्षित परिणाम नआएपछि नैतिकताको प्रश्न उठाउँदै सामाजिक सञ्जालमा थापाको राजीनामा माग्दै आएका छन् । तर देउवा पक्ष कै कतिपय नेताले सभापति थापालाई राजीनामा नदिई पार्टीलाई एकसाथ अघि बढाउँदै विशेष महाधिवेशनको तयारीमा जुट्न सुझाव दिएका छन् ।
बिबियु,नारी वाटिका संवाददाता
धादिङ -२१ फागुन ।
आज भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा छिटपुट घटनाबाहेक देशभर शान्तिपूर्ण, व्यवस्थित र उत्साहजनक रूपमा सम्पन्न भएको छ। 
यस निर्वाचनमा संन्चारकर्मीहरु,परिवेक्षकहरु तथा विभिन्न कोणबाट गरिएको प्रारम्भिक अनुगमनपछि बिहीवार साँझ समग्र यसको आँकलन गर्दै उचित सुरक्षा व्यवस्था, मतदान केन्द्रको व्यवस्थापन तथा निर्वाचन व्यवस्थापन र मतदाताको व्यवहारमा विगतको तुलनामा सुधार आएको पाइएको हो।
विशेष कारणवश निधाृरित समयभन्दा २ वर्ष अगावै गर्नु परेको यस निर्वाचनमा अपाङ्गता भएका व्यक्ति, ज्येष्ठ नागरिक र सबै वर्ग तथा समुदायका मतदाताहरूको उत्साहपुर्वक मतदानमा सहभागिता रहेको देखिएको छ। 
विगतका निर्वाचनहरूको तुलनामा यस पटक राजनीतिक दल, उम्मेदवार र मतदाताहरूको व्यवहार बढी संयमित,सहयोगी र कार्यकर्ता हरुमा पनि त्यति उछिङकल व्यवहार नभई शान्त व्यवहार पाइएको छ। त्यस्तै मतदान केन्द्रहरूमा कर्मचारी र दलका प्रतिनिधिहरूबीच पनि सौहार्दपूर्ण वातावरण रहेको देखियो । 
सरकारले निर्वाचन सुरक्षामा नेपाली सेना,नेपाल प्रहरी,सशस्त्र प्रहरी बल,निर्वाचन प्रहरी,अनुसन्धान साधा पोशाकका प्रहरी लगायतका देशभरका पालिकाका मतदानस्थल मतदान केन्द्रमा परिचालन भएका थिए । अझै यस निर्वाचनमा पत्रकार तथा संन्चार गृह्रहरूले पनि बिना खर्च चुनावी विज्ञापनहरु प्रशारण गरेर सकारात्मक र सहयोगपुर्ण रुपमा राज्यलाई निकै सघाएका छन् । 
आज सम्मपन्न भएका देशभरका अधिकांश मतदान केन्द्रहरू तोकिएको समय बिहान ७ बजेदेखि नै सञ्चालनमा आएका थिए भने छिटफुट घटना बाहेक समग्र रुपमा शान्तिपूर्ण र निकै व्यवस्थित रुपमा प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन २०८२ सम्पन्न भएको विश्लेषण गरिएको छ । 
बिबियु,नारी वाटिका संवाददाता
धादिङ -२३ माघ ।
नेपालको प्रख्यात नारीवादी अभियन्ता डा. मीना आचार्यको निधन भएको छ ।
महिला सशक्तीकरण, लैङ्गिक न्याय र वित्तीय समानताका क्षेत्रमा अर्थशास्त्र र लैङ्गिक उत्तरदायी बजेट (Gender Responsive Budget–GRB) की आचार्यको निधनले देश शोकमा डुबेको छ।
लैङ्गिक उत्तरदायी तथा अर्थशास्त्री डा.आचार्यले पुर्याएको योगदान नेपाली महिला समाजमा अतुलनीय रहेको भन्दै विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तित्वहरूले गहिरो दुःख व्यक्त गरेका छन्।
डा.आचार्यले लैङ्गिक उत्तरदायी बजेटलाई नीतिगत तहदेखि कार्यान्वयनसम्म प्रभावकारी रुपमा लैजान खेलेको भूमिका महत्वपुर्ण छ। उनका अनुसन्धान, लेखन र नीतिगत सल्लाहहरूले हरेक क्षेत्रमा न्च्द्य सुनिश्चित गर्ने स्पष्ट मार्गचित्र तयार गरेको छ।
विशेषगरी लैङ्गिक वित्त, महिला अधिकार र समावेशी विकासका सवालमा उनका मार्गदर्शन र निरन्तरको प्रयासले धेरै युवाहरूको करियर यात्रालाई प्रेरणा थपेको छ । डा.आचार्यका योगदानले नेपाल मात्र नभएर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा समेत लैङ्गिक न्यायका पक्षधरहरूलाई मार्गनिर्देशन गरेको देखिन्छ ।
आदी कारणले पनि अर्थशास्त्री डा.आचार्यको निधनले महिला अधिकार, लैङ्गिक न्याय र नीतिगत सुधारको क्षेत्रमा “ठूलो क्षति” पुगेको मानिएको छ। उनका तिनै ेमहत्वपुर्ण विचार, र अवधारणा अनुसारको नेपाली समाज र सरोकारवाला निकायको चासोले स्थापित लैंगिक शसक्तिकरणका क्षेत्रमा भएका काम र योगदानले आगामी पुस्तालाई प्रेरणा दिइने विश्वास गरिएको छ।
नारी वाटिका संवाददाता
धादिङ २८ पुस । बिबियु
२००७ का इन्डियन आइडल विजेता तथा लोकप्रिय गायक तथा अभिनेता प्रशान्त तामाङको निधन भएको छ ।
नेपालमा जन्मिएर इन्डियामा कर्मथलो बनाउँदै आउनु भएका तामाङको ४३ वर्षको युवा उमेर मै आइतबार दिउँसो दिल्लीस्थित आप्mनै निवासमा कार्डियक अरेस्टका कारण असामयिक निधन भएको हो ।
उनको स्वास्थ्यमा समस्या आएपछि दिल्लीको द्वारकास्थित एक अस्पातालमा लगिए पनि अस्पतालले निधनको पुष्टि गरेको थियो । लोकप्रिय भारतीय गायन रियालिटी सो इन्डियन आइडल सिजन–३ मा भाग लिएर संसार भरका नेपाली भाषीमात्र नभई भारत लगायतका देशमा समेत ख्याति कमाउनु भएका तामाङले नेपाली, भारतीयसहित विभिन्न भाषामा गीत गाएका छन् ।
तामाङका असारै महिनामा, मन साइली, रातो रानी, अरे क्या नाम, घामको माया, गोर्खा पल्टन जस्ता थुप्रै गीतहरू गायर उनी निकै लोकप्रिय बनेका थिए। तामाङले गायनका साथमा अभिनयमा पनि उत्तिकै परिचित थिए। तामाङले नेपाली फिल्म गोर्खा पल्टन, गोर्खा पल्टन २, परदेशी, परदेशी २, अँगालो यो मायाको, निशानी जस्ता नेपाली फिल्ममा योगदान पुर्याएका छन् ।
त्यस्ते तामाङले पछिल्लो समय अमेजन प्राइमको पाताल लोकजस्तो ओटीटी सिरिजमा समेत अभिनय गरेर मन जित्दै आउनुभएको थियो । अभिनेता सलमान खानका साथ बलिउड फिल्म ब्याटल अप गलवानमा समेत अभिनय गरेका उनको सो फिल्ममा डबिङको काम भने अधुरै रह्रयो ।
नारी वाटिका संवाददाता
धादिङ -२७ पुस । बिबियु
आज पृथ्वीजयन्ती तथा राष्ट्रिय एकता दिवस। टुक्रा गुक्रामा विभाजित भएको नेपालको एकीकरण गर्ने पृथ्वीनारायण शाहले गरेका साहसी कामको सम्झनामा विभिन्न कार्यक्रमका साथ आज ३०४औँ पृथ्वीजयन्ती मनाईँदैछ। तत्कालीन बाइसे(चौबीसे राज्यलाई समेटी एकीकृत नेपाल निर्माण गरेकोले यसको श्रय राजा पृथ्वीनारायण शाहलाई दिएको हो ।
तत्कालीन गोर्खा राज्यका राजा नरभूपाल शाह र रानी कौशल्यावतीका जेष्ठ सुपुत्रका रूपमा १७७९ पुस २७ गते पृथ्वीनारायणको जन्म भएको थियो। २० वर्षको उमेरमा राजा बनेका पृथ्वीनारायणले बाइसे चौबीसे राज्यहरूलाई एक सूत्रमा आबद्ध गर्ने नीति अपनाएका थिए।
१८२५ सालमा इन्द्रजात्राका दिन आक्रमण गरी उनको फौजले काठमाडौंमाथि विजय प्राप्त गरेको थियो। यसपछि उनले एकीकृत नेपालको राजधानी काठमाडौंलाई बनाउन सफल भए।
पृथ्वीनारायणले शुरू गरेको एकीकरण अभियान छोरा बहादुर शाहको पालासम्म बढ्दै गएर नेपालको सिमाना पूर्वमा टिष्टा नदी, दक्षिणमा मगध र पश्चिममा सतलज नदीसम्म विस्तार भएको छ। पछि नेपाल(अंग्रेज युद्धका क्रममा नेपाल अहिलेको क्षेत्रफलमा समेटिन पुगेको थियो।
सोही बेलादेखी नेपाललाई चार जात छत्तीस वर्णको साझा फूलबारी भनिन्छ । मेरा साना दुःखले अर्ज्याको मुलुक होइन, सबैलाई चेतना भया’, ‘आफ्ना देशका कपडा बुन्नु, जान्यालाई नमूना देखाई सघाउनु, बुन्नु र बुन्न लगाउनु’,लगायत उनका कैयौँ उद्गार भावका शब्दहरु आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ।
५२ वर्षको उमेरमा १८२५ माघे संक्रान्तिका दिन नुवाकोटको देवीघाटमा उनको निधन भएको थियो। पृथ्वीजयन्तीका अवसरमा आज सरकारले सार्वजनिक बिदा दिएको छ।
बिबियु,नारी वाटिका संवाददाता
धादिङ -१९ मंसिर ।
स्वरसम्राट नारायणगोपालको ३५औँ स्मृति आज दिवस मनाइँदै छ। नारायणगोपाल गुरुवाचार्य नेपाली संगीतका महान् गायकका रूपमा परिचित छन्।
१९९६ असोज १८ मा काठमाडौंको किलागलमा जन्मिएका नारायणगोपालले रेडियो नेपालबाट माणिकरत्न स्थापित र प्रेमध्वज प्रधानको संगीतमा गीत गाएर स्वरपरीक्षा पास गरेका थिए। उनले ३० वर्षको गायनयात्रामा १३७ गीत गाएका छन्।
उनले साँस्कृतिक संस्थानका महाप्रबन्धक हुंदा बागीना (बाजा, गीत, नाच) नामक नेपालकै पहिलो सांगीतिक पत्रिका प्रकाशन गरेका थिए। साँगेतिक क्षेत्रमा दार्जिलिङका गोपाल योञ्जन, धनकुटाका नगेन्द्र थापा र नारायणगोपालको समूह बनी गित संगितमा उदाएका थिए ।
नगेन्द्र थापाको गीत, योञ्जनको संगीतमा नारायणगोपालले धेरै गीत गाएका छन्।योञ्जन र नारायणगोपाले मित लगाएर दार्जिलिङबाट मित्रता बढाएको बताइन्छ।
‘ उनले स्वर भरेका नेपालको गित संगितमा कालाजरी गित बनेको स्वर्गकी रानी मायाकी खानी’, ‘ए कान्छा ठट्टैमा यो बैस जान लाग्यो’, ‘श्रद्धाको फूल चढाइदिनु’ ‘चिनारी हाम्रो धेरै पुरानो’, ‘जीवनदेखि धेरै नै थाकेर म मुर्दा भएको’ ‘अल्झेछ क्यारे पछ्यौरी तिम्रो’, ‘तिम्रो जस्तो मुटु मेरो पनि’, ‘दुईटा फूल द्यौरालीमा’,लगायत थुप्रै गितहरु छन् ।
नारायणगोपालले तारादेवी, अरुणा लामा, दिलमाया खाती, मीरा राणा, ज्ञानु राणा, कमला श्रेष्ठ र भारतीय गायिका आशा भोसलेसँग केही युगल गीतहरु पनि गाएका छन् ।
मिठो र मर्मस्पर्शी गित गाएर हालसम्म कै इतिहाँसमा सबैको मनमुटुमा बसेका नारायणगोपालले आधुनिक गीतका साथै पार्श्वगायनमा समेत सबैले रुचाइएका गायक हुन्। परिवर्तन, सिन्दुर, बदलिँदो आकाश, लाहुरे, चोट, चिनो र दक्षिणा लगायत चलचित्रमा पनि उनको आवाज गुञ्जिएको छ ।
उनी गायन मात्रै नभइ कुशल सगीतकारको रुपमा पनि उत्तिकै परिचित छन् । उनले भक्तराज आचार्य, फत्तेमान र अरुणा लामालगायतलाई समेत आफ्नो संगीतमा मिठो गित गाउन लगाएर नेपाली गित संगितमा इतिहाँस कोरेका छन्। उनको संगीतमा लोचन भट्टराई र रामकृष्ण ढकालले गाएको ‘माया गर्नेको चोखो माया पनि देखियो’ चर्चित छ।
यस गीतलाई उनले आफैँले गाएका थिए तर पछी उनी बिरामी हुदै गएपछी रेकर्डिङ गर्न नपाउँदै उनको निधन भयो । उनको त्यो अधुरो रहेको सपनालाई पछी यही गितलाई भट्टराई र ढकालले स्वर दिएका हुन् ।
यसरी स्वरसम्राट नारायणगोपालले गोरखा दक्षिण बाहु, चौथो, इन्द्रराज्यलक्ष्मी प्रज्ञा, छिन्नलता, जगदम्बाश्री लागायतका थुप्रै प्रतिष्ठित पुरस्कारहरु पाएका छन्। उनको निधन २०४७ मंसिर १९ गते भएको हो । उनको मृत्युपछी २०४८ सालमा मरणोपरान्त त्रिशक्तिपट्ट तेस्रो प्रदान गरिएको थियो।
नारायणगोपालको दार्जिलिङकी पेमला लामासँग विवाह भएपनि उनी निःसन्तान रहे। साथै उनकी पत्नी पेमलाको पनि २०६१ असार १६ मा भएको थियो ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस